Wszystko, co powinieneś wiedzieć o kompresorach

Kompresor jest urządzeniem, z którym spotykasz się w wielu miejscach – chociażby na stacji benzynowej. Zastanawiasz się nad tym, jak działa? Przybliżymy Ci podstawowe informacje dotyczące kompresorów i ich zastosowania!

Z tego artykułu dowiesz się:

Czym jest kompresor

Do czego wykorzystasz kompresor

Jakie jego rodzaje można wyróżnić

Czym różni się kompresor od sprężarki

Czym jest kompresor i jak działa?

Kompresor służy do wytwarzania wysokiego ciśnienia sprężonego gazu oraz do wymuszania jego przepływu. Zastanawiasz się nad tym, jak dokładnie przebiega proces sprężania powietrza? Przedstawimy to na przykładzie kompresora tłokowego, którego mechanizm działania jest uważany za najprostszy – zobacz!

Taki kompresor składa się z następujących elementów:

  • obudowy cylindra,
  • głowicy wyposażonej w wewnętrzne zawory,
  • układu korbowego,
  • zaworu ssącego,
  • zaworu tłocznego,
  • tłoku.
Sprawdzanie ciśnienia przy użyciu kompresora
Sprawdzanie ciśnienia przy użyciu kompresora

Gaz ulega sprężeniu na skutek posuwisto-zwrotnego ruchu tłoka w cylindrze, który jest możliwy dzięki działaniu mechanizmu korbowego napędzanego silnikiem elektrycznym lub spalinowym. Oto jak przebiega cały proces krok po kroku:

  1. Na początku każdego cyklu sprężania tłok znajduje się w górnej części cylindra i zaczyna powoli opadać na skutek obrotu wału korbowego.
  2. W ten sposób w zamkniętej przestrzeni powstaje podciśnienie, które powoduje samoczynne otwarcie zaworu ssącego – powietrze z zewnątrz wpada do cylindra. Napełnianie cylindra trwa tak długo, aż tłok nie opadnie na samo dno i nie zamknie zaworu ssącego.
  3. Tłok zaczyna się powoli unosić. Znajdujące się w cylindrze powietrze nie ma dokąd uciec, gdyż zawory są zamknięte – ulega więc sprężeniu.
  4. Podczas sprężania ciśnienie w cylindrze wzrasta aż do momentu, gdy osiągnie wartość równą ciśnieniu w przewodzie tłocznym.
  5. Na skutek tego zostaje otwarty zawór tłoczny, przez który sprężone powietrze ucieka na zewnątrz.
  6. Tłok wraca do pozycji początkowej, zawór tłoczny się zamyka i rozpoczyna się kolejny cykl pracy kompresora.

Czy wiesz, że…

Wyżej opisany cykl pracy sprężarki w rzeczywistości odbywa się bardzo szybko – w czasie jednego obrotu wału korbowego.

Do czego służy kompresor?

Kompresor jest urządzeniem o szerokim zakresie zastosowania. Najczęściej wykorzystuje się go jednak do następujących prac:

Jakie rodzaje kompresorów można wyróżnić?

Najczęściej spotykany podział kompresorów przyjmuje za kryterium sposób zasilania. Do Twojej dyspozycji są 2 rodzaje kompresorów:

  • kompresory wyporowe – wysokie ciśnienie sprężonego gazu powstaje w nich na skutek zasysania i tłoczenia. Można je podzielić na tłokowe, membranowe, spiralne, łopatkowe oraz śrubowe,
  • kompresory przepływowe – ich głównym elementem jest mechanizm pozwalający na przepływ powietrza. Znajduje się w nich wirnik, który obraca się z bardzo dużą prędkością, wytwarzając w ten sposób podciśnienie i wypierając je. Wśród kompresorów przepływowych można wyróżnić modele osiowe, promieniowe, wirowe i diagonalne.

Do klasyfikacji kompresorów można również wykorzystać stopień ich zapotrzebowania na olej. Podział wygląda wtedy następująco:

  • kompresory olejowe – są wyposażone w tłok wymagający smarowania w celu zredukowania tarcia. Do jego wad należy to, że niewielkie cząsteczki użytego oleju mogą przenikać do produkowanego sprężonego powietrza. Tego rodzaju urządzenia są jednak bardzo wydajne – korzysta się z nich w profesjonalnych warsztatach i zakładach przemysłowych. Doskonale nadają się również do zasilania urządzeń pneumatycznych,
Kompresor z pistoletem lakierniczym
Kompresor z pistoletem lakierniczym
  • kompresory bezolejowe – ich tłok jest wykonany z tworzywa o niskim współczynniku tarcia, dzięki czemu nie wymaga smarowania olejem. W efekcie wytworzone sprężone powietrze jest idealnie czyste, bez choćby śladowych ilości oleju. Dlatego też stosuje je w miejscach, które wymagają specjalnej higieny pracy – w urządzeniach dentystycznych, jak również w przemyśle chemicznym i farmaceutycznym. W przydomowym warsztacie wykorzystuje się je raczej do mało wymagających prac – np. do pomalowania niewielkich powierzchni, wyczyszczenia ostrzy w kosiarce czy nadmuchania opon w rowerze.

Czy wiesz, że…

Dlaczego nie używa się wszędzie kompresorów bezolejowych, skoro wytwarzane przez nie sprężone powietrze jest tak idealnie czyste? Tłoki wykonane w technologii beztarciowej są mniej trwałe niż ich smarowane odpowiedniki – kompresor olejowy posłuży po prostu przez dłuższy czas. Poza tym udział oleju w produkowanym przez niego sprężonym powietrzu jest na tyle niewielki, że nie przeszkadza w korzystaniu z urządzenia w warunkach warsztatowych.

Kompresor a sprężarka – podstawowe różnice

Określenia kompresor i sprężarka bardzo często bywają używane jako synonimy. Nie jest to jednak do końca prawdą. Dlaczego? Sprężarki są urządzeniami mającymi za zadanie stworzenie wysokiego ciśnienia sprężonego gazu. Można wyróżnić ich trzy rodzaje: wentylatory, dmuchawy i kompresory. W dużym uproszczeniu można więc powiedzieć, że kompresor jest po prostu pewnym typem sprężarki. Każdy kompresor jest zatem sprężarką. Sprężarka z kolei może być kompresorem, lecz nie musi.

Kupując kompresor do przydomowego warsztatu, koniecznie doposaż go w pasujące akcesoria – znajdziesz je w tej kategorii!

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *