Struganie ręczne – wszystko, co powinieneś o nim wiedzieć

Choć w dzisiejszym stolarstwie wykorzystuje się najczęściej nowoczesne elektronarzędzia, wiele osób wciąż stosuje tradycyjne metody obróbki drewna, takie jak struganie. Zastanawiasz się, na czym polega ta technika? Oto poradnik, który przybliży Ci jej tajniki!

Z tego artykułu dowiesz się:

Na czym polega struganie drewna

Czym można je wykonać

Jak przygotować narzędzie do strugania

O czym jeszcze pamiętać podczas heblowania desek

Czym właściwie jest struganie drewna?

Struganie jest jednym ze sposobów obróbki drewna, który ma na celu jak najlepsze wyrównanie jego powierzchni. Zabieg ten może być wykonywany z trzech powodów:

  • aby drewniana powierzchnia była gładka w dotyku i nie raniła dłoni podczas późniejszego użytkowania,
  • aby zmniejszyć wymiar drewna,
  • aby wykonać w drewnianym podłożu estetyczne i równe wgłębienie.

Czy wiesz, że…

Struganie drewna bywa również potocznie nazywane heblowaniem. Używane do tego narzędzie funkcjonuje z kolei także pod nazwą hebel.

Drewno struga się powolnymi, posuwisto-zwrotnymi ruchami, starając się równomiernie przesuwać narzędzie po całej powierzchni. Ważne jest, aby właściwie złapać strug w taki sposób, aby je kontrolować i uniemożliwić jego wyślizgiwanie się podczas strugania. Jak to zrobić? Prawą ręką obejmij tylną część struga, lewą z kolei złap za jego przód – w ten sposób zyskasz stabilność podczas prowadzenia narzędzia.

Rodzaje strugów do drewna

Narzędzie, które służy do heblowania drewna, nazywane jest strugiem. Akcesorium to składa się z obudowy ze zintegrowaną piętką, odboju, klina zaciskowego oraz noża. Oto, jakie rodzaje strugów można wyróżnić:

  • strug równiak – stosowany w pierwszej fazie obróbki. Jak sama nazwa wskazuje, służy do usuwania nierówności – zarówno tych wklęsłych, jak i wypukłych. Sprawdź nasz strug równiak Topex,
  • strug zdzierak jest nieco mniej dokładny niż równiak, choć również wykorzystuje się go na początku obróbki drewna,

Porada eksperta

Stosowanie struga zdzieraka może pozostawiać na powierzchni charakterystyczne wgłębienia. Dlatego też zawsze stosuje się go przed równiakiem.

  • strug spust – służy do końcowego wyrównywania drewna na długich powierzchniach,
  • strug gładzik – ściera podłoże małymi wiórami, dlatego też wykorzystuje się go w końcowej obróbce, aby nadać powierzchni idealną gładkość,
  • strug kątnik – służy nie tyle do wygładzania powierzchni, co do pogłębienia znajdujących się w niej rowków. Zobacz np. nasz strug kątnik Modeco!
Heblowanie desek
Heblowanie desek

Struganie desek – jak przygotować narzędzie?

Przed przystąpieniem do strugania drewna, upewnij się, że jego ostrze jest właściwie ustawione – powinno być ułożone równolegle do obrabianej powierzchni. Możesz je przesuwać, delikatnie uderzając młotkiem w odbój, czyli tylną część kadłuba. Sprawdź na małym fragmencie, jak grube są wióry powstające przy struganiu – przy idealnie ustawionym ostrzu nie powinny być grubsze niż 1 mm.

Koniecznie sprawdź też, czy nóż struga jest właściwie zaostrzony. Jeśli nie, powinieneś zastosować ściernicę. Na koniec wygładź ostrze osełką, by pozbyć z niego ewentualnych nierówności czy wyszczerbień.

Uwaga

W przypadku struga gładzika należy również odpowiednio ustawić przeciwostrze. Jeśli będzie za daleko, wióry będą się łamać. W przypadku przeciwostrza umieszczonego zbyt blisko, narzędzie będzie się poruszać „skokami” – uzyskanie równej powierzchni stanie się niemożliwe.

Bardzo ważną kwestię stanowi również unieruchomienie obrabianego drewna. Jeśli będzie się poruszać, precyzyjne prowadzenie struga może okazać się niemożliwe. Zanim przystąpisz do pracy, umieść zatem kawałek drewna w imadle lub przytrzymaj go ściskiem stolarskim – np. takim, jak ten produkt.

Struganie drewna – przydatne wskazówki

Heblowanie desek, co prawda, nie należy do trudnych czynności, warto jednak poznać kilka zasad, dzięki którym stanie się to jeszcze prostsze. Oto wskazówki, które mogą Ci się przydać:

  • nigdy nie hebluj mokrego drewna – w ten sposób nietrudno o uszkodzenie jego włókien,
  • przed przystąpieniem do strugania drewna, dokładnie usuń z jego powierzchni wszystkie zabrudzenia – zarówno piasek, jak i starą farbę czy lakier,
  • przesuwając strug do przodu, przenoś nacisk na przód narzędzia, podczas cofania staraj się z kolei kłaść nacisk na jego tył. W ten sposób zapobiegniesz uzyskaniu powierzchni o zaokrąglonym profilu,
Strug do drewna
Strug do drewna
  • zanim zaczniesz heblować, koniecznie sprawdź kierunek włókien. Pamiętaj, że należy zawsze strugać zgodnie z nim. Przesuwając strug poprzecznie do słojów, łatwo bowiem o poszarpanie powierzchni,

Dobra rada

Jeśli przebieg włókien drewna jest lekko pochyły, należy je heblować zgodnie z kierunkiem wznoszących się włókien.

  • kąt ułożenia noża względem podłoża powinien wynosić nie mniej niż 25°. W przypadku twardszych materiałów można go nieco zwiększyć, jednak nigdy nie powinien przekraczać 35°,
  • dla lepszego poślizgu możesz posmarować ostrze parafiną,
  • podczas heblowania krótkiego elementu może Ci zabraknąć miejsca na wykonanie pełnego posuwu. Co zrobić w tej sytuacji? Wystarczy wykorzystać przedłużkę, czyli kawałka deski o podobnej grubości – ułóż ją prostopadle do obrabianego elementu i unieruchom imadłem.

Heblowanie to tylko jeden z wielu sposobów obróbki drewna. O pozostałych możesz przeczytać w tym artykule!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *